Trong bối cảnh môi trường kinh doanh ngày càng phức tạp và tốc độ giao dịch nhanh, việc thẩm định hợp đồng không còn dừng lại ở việc kiểm tra hình thức hay các điều khoản cơ bản, mà đòi hỏi phải phân tích kỹ từng câu chữ để nhận diện rủi ro pháp lý tiềm ẩn. Với khả năng xử lý và phân tích dữ liệu hiệu quả, AI đang trở thành một công cụ hỗ trợ mình nâng cao hiệu suất và xử lý nhanh chóng các case review hợp đồng “khó nhằn này”.
Thông qua việc rà soát và đối chiếu hợp đồng với các mẫu chuẩn các điều khoản thanh toán mình cung cấp cho ChatGPT, thông lệ giao dịch và dữ liệu pháp lý liên quan, ChatGPT giúp nhanh chóng phát hiện những điểm thiếu rõ ràng, mâu thuẫn hoặc tiềm ẩn nguy cơ tranh chấp.
Bằng việc sử dụng câu lệnh mở đầu bằng “ Phân tích rủi ro tiềm ẩn của nội dụng…” ChatGPT đã liệt kê giúp mình các rủi ro tiềm ẩn và các điểm thiếu rõ ràng minh bạch, giúp phân tích các các nội dung chưa hợp lý, sai ở đâu và các nội dung này ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi các bên như thế nào.
Quan trọng hơn, AI không chỉ dừng lại ở việc chỉ ra rủi ro mà còn gợi ý các phương án chỉnh sửa câu chữ và điều khoản theo hướng minh bạch, cân bằng quyền và nghĩa vụ của các bên, góp phần nâng cao chất lượng hợp đồng và giảm thiểu rủi ro trong quá trình thực hiện.
Trên thực tế, việc thẩm định hợp đồng thường gặp khó khăn do các điều khoản được diễn đạt dài, phức tạp và dễ bị hiểu theo nhiều cách. Nhiều rủi ro lại nằm ở những chi tiết nhỏ như phạm vi trách nhiệm, điều kiện miễn trừ hay các cụm từ mang tính mở. AI hỗ trợ mình hiệu quả trong việc tách bạch cấu trúc câu, làm rõ mối quan hệ giữa quyền và nghĩa vụ, đồng thời cảnh báo sớm các điều khoản mơ hồ hoặc thiếu cân bằng.
Không chỉ hỗ trợ phát hiện rủi ro, AI còn giúp đề xuất các phương án chỉnh sửa phù hợp với bối cảnh hợp đồng và thông lệ chung, từ đó tạo nền tảng cho sự đồng thuận giữa các bên. Việc tiếp cận hợp đồng theo hướng cân bằng lợi ích, thay vì chỉ bảo vệ một phía, giúp quá trình đàm phán diễn ra suôn sẻ hơn và tăng khả năng đạt được thỏa thuận.
Từ trải nghiệm cá nhân, việc sử dụng AI đã giúp mình thay đổi cách nhìn khi rà soát hợp đồng: tập trung nhiều hơn vào tính khả thi và lợi ích chung lâu dài. Trước đây, mình thường tập trung vào việc bảo vệ tối đa quyền lợi cho bên mình. Nhưng khi nhìn hợp đồng qua “lăng kính” của AI, mình bắt đầu chú ý nhiều hơn đến sự cân bằng và tính khả thi lâu dài.
Có những điều khoản nếu chỉ có lợi cho một bên thì rất dễ dẫn đến tranh chấp, còn nếu điều chỉnh lại hợp lý hơn thì cả hai bên đều yên tâm khi thực hiện. Việc chuyển mindset từ “đàm phán để thắng” sang “đàm phán để cùng làm việc hiệu quả” giúp quá trình mình trao đổi với đối tác diễn ra suôn sẻ và tích cực hơn đồng thời đem lại hiệu quả đem đến quyền lợi win win cho cả hai bên.
Tóm lại, theo quan điểm cá nhân của mình, AI không chỉ giúp tiết kiệm thời gian hay nâng cao độ chính xác khi thẩm định hợp đồng, mà còn góp phần thay đổi cách chúng ta nhìn nhận và xây dựng các điều khoản pháp lý. Dù vậy, AI vẫn chỉ là công cụ hỗ trợ. Quyết định cuối cùng vẫn cần dựa trên sự đánh giá, kinh nghiệm và phán đoán của con người và khi con người và AI phối hợp đúng cách, quá trình xây dựng và thực hiện hợp đồng sẽ trở nên minh bạch, hiệu quả và bền vững hơn cho tất cả các bên liên quan.